خداوند بهترین معمار دنیا

معماری دوره ماد:

معماري معمولي:

 كه در محل هاي تپه نوشيجان ملاير، گودين تپه ، باباخان، هگمتانه و ... قرار دارند.

معماري صخره اي:  

ايجاد حفره و وسعت دادن به آن براي فضاي مورد احتياج كه به فضاي استوار

و ماندگار انجام ميشد از مصالح آزاد و معمولي استفاده نمي شد

بلكه از صخره طبيعي در جهت عكس معماري آزاد كه البته در نواحي غرب

 كشور و اغلب جنبه مذهبي داشته اند كه بر حسب نوع نماي وروديشان:

1-نماي ورودي ستون آزاد نمايان است. 

 2- در دو طرف مجاور دو نيم ستون قرار دارد.

فضاي آنها شباهت به ايواني دارد كه به كنترل آفتاب ، برف و باران كمك مي كند.

آثار معمولي (آزاد):  تپه نوشيجان:که در زیر به بعضی از فضاهای آن اشاره شده است:  

تالار ستون دار آپادا نا: كه در ضلع جنوبي يك سكوي نشيمن كه اين نوع تالار

 ستون دار بعدها در معماري هخامنش به عنوان اصلي ترين پلان كاخها قرار گرفت .

معبد اصلي: فرم معبد بصورت چليپاست و  مهمترين ساختمان اين بنا در داخل بناي

اصلي پايه آتشدان و محراب قرار دارد. در ستون ديوارها پنجره هاي دروغين وجود دارد.

 تونل: که شيبدار بوده و جنبه امنيتي داشته.

 آثار معماري تپه نوشيجان از اهميت ويژه اي برخوردار است:

 1- بكارگيري مصالح بوم آور

 2- استفاده از قوس هاي نيم بيضي در بخش هاي مختلف بنا

 3- ايجاد يك مجموعه منسجم و زيبا كه بعدها به ويژه در معماري زمان هخامنشي

تاثير قابل ملاحظه اي گذاشت.

 معماري گودين تپه:

این تپه احتمالا یکی از قلعه های بزرگ دفاعی بوده در تالار بزرگ دژ، یا سالن تشریفات در حدود 28متر طول و 24متر عرض دارد و سه طرف آن توسط دیوار محصور گردیده و در آن بخاري يا آتشدان جهت گرمايش تعبيه شده است. سقف اين تالار ستون دار توسط 31 ستون چوبي با پايه سنگي نا منظم نگهداري ميگردد. اثار باباجاني : شامل يك مجموعه ساختماني بزرگ است كه نوع و شيوه معماري ما را به خوبي نشان مي دهد.

هِگمَتانه:

 نام باستانی شهر همدان بود و معنایش «جای گرد آمدن مردمان».برخی هگمتانه را «دژ مادها» برگردان کرده اند.این شهر از نخستین شهرهای باستانی ایران امروزی است که ما از آن آگاهی داریم و همچنین پایتخت مادها بوده است.این نام را یونانیان اِکباتان میخواندند که یونانی شده هگمتانه است.هرودوت این شهر را ساخته دیااکو میداند و میگوید که هفت دیوار داشته که هر کدام به رنگ یکی از سیارهها بوده اند.
امروزه عموم باستان شناسان، تپهٔ باستانی هگمتانه، واقع در مرکز شهر همدان را - که وسیعترین تپه باستانی ایران است - بقایای ابنیهٔ کاسی، مادی، هخامنشی و بعد از آن میدانند. مساحت این تپه حدود ۳۰ هکتار میباشد، که با در نظر گرفتن بخشهایی که جزء محدودهٔ تپهٔ باستانی بوده، ولی اینک ساختمانهای مسکونی بر روی آن ساخته شده، به بیش از ۴۰ هکتار نیز میرسد.
این تپهٔ بیضی شکل، در داخل محدودهٔ شهر فعلی همدان در دو سوی خیابان اکباتان واقع شدهاست. «هگمتانه» یا «هنگمتانه» که به زبان پارسی قدیم به معنی محل تجمع بوده، ترکیبی از دو واژه «هنگ» به معنی «جا» و «متانه» به معنی «تجمع» است. این واژه در زبان یونان به صورت «اکباتانا» در آمدهاست و در کتیبههای عیلامی به صورت «آگ ماتونو» آمدهاست. برخی نیز معتقدند: «امدانه» یا «آمادای» که در کتیبه پلیسر پادشاه آشور آمده، به این محل اطلاق میشدهاست. «هگمتانه» در زبان ارمنی «اهمتان»، در زبان سریانی و پهلوی «اهمدان» و در گویش نویسندگان عرب «همدان» و در تورات «احتمانا» گفته شدهاست.
همچنین، سکههایی از عهد ساسانی کشف شده که محل ضرب آنها «اهمتان» قید شدهاست. نخستین اشارهٔ مکتوب به نام مادها و سرزمین ماد، در سالنامهٔ بیست و چهارم سارل مانزر سوم (۸۳۶ قبل از میلاد) و سارگن دوم (۷۱۵ قبل از میلاد) بودهاست که از این قوم و سرزمین آنان به نام «مادای» یا «آمادای» یاد کردهاند.

 آثار هگمتانه :

اين شهر داراي معابري متعددي است به عرض 3.5 متر كه موازي هم هستند و در جهت شمال غربي–جنوب شرقي در فاصله 35 متري احداث شده اند . *معماری ماد با ايجاد ساختمان ها بر روي سكوها مصنوعي و به كار گيري مصالح عالي به نحو مطلوب و استفاده از تجارب و تكنيك هاي ملل و اقوام پيش از خود به خوبي جلوه نموده است تالار هاي ستون دار مادي الگويي است براي معماري  هخامنشي، معابد صخره اي مادي نيزپيشنه اي براي معماري معابد صخرهاي هخامنشي است، مادها و معماريشان ملهم از افكار و اعتقادات مذهبي است مقابرصخره اي،  معبد و آتشگاه ها بيان گر اين مطلب هستند.